Przenosząc zestawy głośnikowe z pokoju o niewłaściwej akustyce do pomieszczenia poprawnie zaadoptowanego do odsłuchu muzyki przekonamy się, że subiektywnie odczuwane polepszenie brzmienia będzie większe niż w przypadku wymiany jednego z elementów toru audio. Dokonane zmiany odczujemy wyraźniej przeprowadzając je kompleksowo oraz przy wyłączonej muzyce. Nie łudźcie się, że spostrzeżecie różnicę po zawieszeniu jednego obrazu na ścianie.
Poniżej na kilku szkicach przedstawione są różne warianty ustawienia kolumn w małym pokoju. Kolorem niebieskim zaznaczono strefy, które należy szczególnie starannie wytłumić. Nie znaczy to oczywiście, że pozostałe miejsca pokoju można pozostawić puste. We wszystkich przypadkach zdecydowanie zalecane jest, aby całą podłogę pokrywał dywan.
W pokoju o silnie wydłużonym kształcie wymiary pomieszczenia często determinują sposób ustawienia mebli i kolumn. Najczęściej możliwe jest jednak zachowanie dużej przestrzeni za zestawami głośnikowymi i za słuchaczem. Warto to wykorzystać oraz wypróbować, czy ulubione płyty zabrzmią lepiej, gdy krótsze ściany są wytłumione na większej powierzchni, czy też jedynie w narożnikach. Przy ocenie należy kierować się nie tylko pierwszym wrażeniem; dźwięk efektowny w pierwszej chwili okazuje się często męczący przy dłuższym obcowaniu. Ocena powinna być wynikiem przesłuchania wielu płyt w ciągu kilku dni. Przy takim usytuowaniu kolumn nie da się uniknąć bliskiego sąsiedztwa dłuższych ścian pokoju, dlatego należy je zabudować bardzo starannie, w miarę symetrycznie i na dosyć dużej powierzchni.
Możliwy jest alternatywny sposób ustawienia kolumn w pokoju o wydłużonym kształcie, wymaga on jednak, aby szerokość pokoju wynosiła co najmniej 2,5 metra, w przeciwnym razie zachowanie stosownych odległości od ścian stanie się niemożliwe. Ścianę za kolumnami i fotelem należy bardzo starannie wytłumić na całej powierzchni, natomiast duża odległość do ścian bocznych pozwala pozostawić je w tym przypadku słabiej wytłumione i udekorować jedynie elementami rozpraszającymi dźwięk.
Kolejny szkic przedstawia najbardziej typowe usytuowanie kolumn, fotela, oraz materiałów tłumiących dźwięk w małym pokoju mieszkalnym o proporcjach 4x5 lub 3x4. Układ ten można traktować jako dobry punkt wyścia podczas dokonywania zmian w mieszkaniu. Liczne eksperymenty będą bez wątpienia najlepszą drogą do uzyskania dźwięku dającego pełne zadowolenie ze słuchania muzyki.
Wzbogaciwszy się o doświadczenia można pokusić się o wypróbowanie nietypowych wariantów ustawienia mebli w pokoju. Otrzymany efekt może niekiedy okazać się zaskakująco dobry, ale także zupełnie chybiony. Jedno jest pewne: każde nowe ustawienie czyni mądrzejszym; sprawia, że w pewnym momencie nie będziecie musieli dokonać zmiany, aby przewidzieć jaki w przybliżeniu efekt by ona przyniosła.
Jeżeli pokój ma kształt litery "L" lub posiada wnękę trudno jest teoretyzować jaki będzie jej wpływ na akustykę pokoju, ponieważ rozmiary wnęk, oraz proporcje wnęki w stosunku do pozostałej przestrzeni pokoju mogą być przeróżne. Bezpiecznym rozwiązaniem jest usytuowanie fotela odsłuchowego w takim miejscu, aby wnęka pozostawała za głową słuchacza. Trzeba ją wytłumić, a dodatkowo warto zakryć kotarą. W pokoju o nietypowym kształcie lub proporcjach należy eksperymentować; w wyjątkowych sytuacjach może się okazać, że pozytywne efekty przyniosą działania nie do końca teoretycznie uzasadnione.
Na koniec zapoznajmy się ze szkicem profesjonalnego pomieszczenia odsłuchowego (rys. 2) o kubaturze 120-150m3, który wraz z bogatym komentarzem zamieszczono w książce Aleksandra Witorta Dźwięk i technika hi-fi. W zestawieniu z wcześniejszymi sugestiami zdziwić może usytuowanie punktu odsłuchowego, oraz sposób wytłumienia pomieszczenia. Wyjaśnienia należy upatrywać przede wszystkim w dużej różnicy powierzchni między pomieszczeniem profesjonalnym, a typowym pokojem audiofila. W salach koncertowych ilość materiałów dźwiękochłonnych jest stosunkowo niewielka, zwiększająca się w kierunku tylnej ściany widowni. Obecność słuchaczy podczas koncertu również nie pozostaje bez wpływu na sposób rozchodzenia się fal dźwiękowych.
Kolor jasnoszary oznacza na rysunku obszar, w którym występuje prawidłowy odsłuch, a kolorem niebieskim zaznaczono miejsca występowania największych skupisk materiałów tłumiących fale dźwiękowe.
Wszelkie prawa do kopiowania i rozpowszechniania dozwolone! Jeżeli uważasz ten artykuł za ciekawy to poleć go proszę znajomym.
Literatura: Aleksander Witort Dźwięk i technika Hi-Fi, Wydawnictwo Sigma, 1988.
Waldemar Józwa.